حمید شاه آبادی

حمید شاه آبادی در گفتگویی درباره حضور چند ماهه خود در رادیو، صفر شدن بدهی رادیو به کارکنان، اهمیت جایگاه اهالی این رسانه، سیاست های پیش رو، تشکیل بانک جامع کارشناسان و... صحبت کرد.

خبرگزاری مهر-گروه هنر-عطیه موذن: بعد از حدود سه سال حضور نسرین آبروانی در کسوت معاون صدا، شهریور ۹۶ حمید شاه آبادی با حکم عبدالعلی علی عسکری رییس صداوسیما، معاون صدای رسانه ملی شد. شاه آبادی اگرچه در سمت های مدیریتی متعددی از جمله در وزارت ارشاد حضور داشته اما تاکنون در حوزه رادیو فعالیتی نداشته است.


معاون صدای رسانه ملی بعد از چندین ماه حضور خود در رادیو در گفتگویی با خبرگزاری مهر از اتفاقاتی گفت که در این چند ماه رخ داده و همچنین رویکردهایی که قرار است در پیش گیرد. وی یکی از مهمترین این اتفاقات را صفر شدن بدهی رادیو به عوامل دانست و بیان کرد قرار است پرونده دریافتی های هر ماه را تا پایان همان ماه تسویه کنند.

وی همچنین به حاشیه هایی از حضورش در این رسانه که پیش از این سابقه ای در مدیریت آن نداشته است و نسبت خود با رییس صداوسیما اشاره و بیان کرد که باید کارنامه افراد در سوابق آنها در نظر گرفته شود.

متن گفتگوی ما با معاون صدا را در زیر می خوانید:

*جناب شاه آبادی شاید یکی از ویژگی های حضور شما در رادیو این بود که چون تعامل بهتری با رسانه ها  داشتید، طی این چند ماه در حاشیه نشست های خبری گفتگوهایی هم با خبرنگاران انجام شد و آنها به تدریج در جریان اتفاقات جدید و رویکردهای تازه در رادیو قرار می گرفتند. با این حال چالش و انتقادی در بدو ورود شما به رادیو وجود داشت که چون پیش از این در حوزه رادیو فعالیتی نداشتید حضورتان مورد سوال بود. اگرچه شما بارها در پست های مدیریتی حضور داشته اید اما در رادیو پیشینه ای نداشتید و سوال این است که این خلأ را در ادامه مسیر مدیریت رادیو چطور جبران می کنید به طور مثال از چه مشاورانی کمک می گیرید؟

- من در سال اول حضورم در این رسانه بیشترین نیازم استفاده از خود رادیویی هاست چون خود رادیویی ها بیشترین ارتباط را برای من ممکن می سازند و اگر خلأیی  هم باشد خود بچه های رادیو باید آن را پر کنند.

من با خود آمال و آرزوهایی را آورده ام به طور مثال خیلی دوست دارم که سبد شنیداری مردم متناسب با هنجارهای فرهنگی جامعه باشد یا در حوزه موسیقی هایی که از رادیو پخش می شود احساس خلأ می کنم آن هم در حالی که شاید ما حدود ۷۰ هزار قطعه موسیقی در آرشیوهای رادیو داشته باشیم و از همه آنچه که مورد نیاز است بهره مند باشیم اما قدرت به کارگیری آن را نداریم. گاهی در شبکه های رادیویی متنی خوانده می شود و بعد از آن قطعه ای نواخته می شود که هیچ ارتباطی با هم ندارند و اینها برای من مساله است. من برای حل همه مسایل در وهله اول باید با خود بدنه رادیو که متخصص و کارشناس این حوزه است ارتباط بگیرم و داده ها را دریافت کنم.

مشاور اصلی ما افکار عمومی است چون رادیو برای همه است. من گاهی به یک فضای دینی و مذهبی می روم و ممکن است از بعضی از شبکه ها انتقاد و شبکه های دیگری را تحسین کنند یا ممکن است در یک فضای ادیبانه و فرهیخته وارد شویم که به اجرا، ادبیات و طنز ما انتقاد وارد کنند که به این ترتیب می توانیم به تدریج انتقادها را دریافت کرده و مشکلات را رفع کنیم.

مردم محکوم به شنیدن رادیو نیستند و اگر نیاز آنها تامین نشود این رسانه را کنار می گذارند به ویژه در شرایطی که رسانه های جایگزین به شکل متعدد و متنوع وجود دارد و اگر رادیو خود را به روز نکند، عقب می ماند. در دهه های گذشته ۱۰۰ نفر در رسانه ها می نوشتند و ۱۰۰ هزار نفر می خواندند و امروز ۱۰۰ ها هزار نفر در حال نوشتن و پست گذاشتن در شبکه های اجتماعی هستند حال در چنین شرایطی نوشته های ما در رادیو زمانی رنگ و بو دارد که از غنا برخوردار باشد وگرنه انحصار و اجباری برای مخاطب وجود ندارد.

*آیا نگرانی ای از پذیرش این مسئولیت هم داشتید؟

- هر مسئولیتی را با نگرانی قبول می کنم. ما نباید اعتماد به نفس کاذب داشته باشیم که کار سخت نیست و انجامش خواهیم داد. مسئولیت سنگین است و باید تلاش کرد تا به توانایی های لازم رسید. همه کسانی که اینجا هستند تخصص ها و توانمندی هایی دارند و من هم باید به این توانمندی ها برسم و عصاره و چکیده این تجربیات را دریافت کنم.

من با حضور در رادیو نگرانی ای دارم که مسئولیت روزی ۳۶۰ ساعت پخش برنامه را بر عهده دارم که در هر یک دقیقه ممکن است یک گرفتاری درست کند. من هم مثل هر جای دیگری که مسئولیتی داشته ام نه تنها از افراد حاضر در حوزه کمک گرفته ام بلکه سراغ افراد بیرون از مجموعه که مخالف یا موافق مدیریت در گذشته بوده اند، رفتم و همه اینها می تواند کمک کند تا بهتر تصمیم گیری کنید. علاوه بر اینها شما در سیستم فرهنگی باید به مدیر خود اعتماد کنید؛ گاهی گوینده ای اشتباهی مرتکب شده است و از چندین نهاد تماس گرفته اند و ما ضمن متذکر شدن اشتباهش خواسته ایم که خودش همانطور که می داند خطایش را جبران کند. حتی یک بار گوینده ای با من تماس گرفت و بیان کرد که متنی جلوی او گذاشته اند که در آن نحوه عذرخواهی اش را نوشته اند و من مانع شدم که به آن شکل عذرخواهی کند. ما نباید جرات را از مدیر بگیریم البته او هم نباید اشتباه و خطا کند و باید بپذیریم در بعضی از حوزه ها امکان خطا واقعا صفر است و شوخی هم ندارد اما اینکه فکر کنیم در روز هیچ خطایی هم نخواهیم داشت باید گفت نه ممکن نیست.

*شما در وزارت ارشاد هم که حضور داشتید مخاطب رادیو بودید؟

- من همیشه با رادیو مانوس بوده و به طور طبیعی شنونده این رسانه بوده ام. زمانی شما براساس سلیقه خود انتخاب می کنید شاید من هم آن زمان شبکه های آوا، پیام و معارف را به دلایلی بیشتر گوش می کردم.

در منزل ما همیشه رادیو (ضمن مراعات همه مسایل شرعی) وجود داشت. خاطرم می آید ما زمانی در قم زندگی می کردیم و پدر من رادیویی خرید که چون خانواده ای مذهبی بودیم گاهی دیگران از ما تاسی می کردند. آن زمان دختر یکی از همسایه ها به اعتبار پدرم رادیویی خرید و پدر من چون نگران این مساله بود که مراعات دیگر مسایل نشود رادیوی منزل را فروخت تا دیگران هم بدانند. به هر حال ما ملاحظات خود را رعایت می کردیم اما نمی شد دیگران را هم به این ملاحظات توصیه کرد. پدرم بعد از فروش رادیو بار دیگر به شکلی محرمانه و حتی بدون اینکه ما بچه ها بدانیم رادیو خرید و به طور محرمانه نیز آن را گوش می کرد. او سال ها تا زمانیکه در قم بودیم به این شکل رادیو گوش می کرد و زمانیکه به تهران آمدیم این وضعیت آشکار شد. ما در کوچکی ضبط هم داشتیم و در منزل ما بیش از همه چیز نوار قرآن بود و ترتیل های مختلفی از قاریان را نگهداری می کردیم.

*از آنجایی که مشرب و مسلک شما از یک خانواده روحانی است ممکن است ایده آل های شما هم از رادیو بیشتر باشد و بخواهید براساس این ایده آل ها برای برنامه ها تصمیم گیری کنید. درست است؟

- ما برعکس به طرف دیگر بیشتر متهم هستیم (می خندد). واقعیت این است که سلیقه یک مدیر در رفتارهایش بی تاثیر نیست چون ما در عالم خلأ زندگی نمی کنیم اما مدیری موفق است که بتواند عنصر زمان و مکان و موقعیت ها را بشناسد. من هم سال ها در موقعیت های مختلف کار کرده ام و این فضاها را می شناسم. سابقه مدیریتی من نشان داده است که در این سال ها حصار و محدودیتی ایجاد نکرده ام. مدیر فرهنگی باید شناخت درستی از نیاز فرهنگی جامعه داشته باشد و بداند حاکمیت مثل یک پدر، مسئول همه نیازهای خانواده در جامعه است؛ از نیازهای اخلاقی گرفته تا تفریحی و ما هم باید از رادیو به عنوان یک وسیله همراه و هدایتگر سبک زندگی مردم استفاده کنیم. ممکن است رشته تحصیلی من در حوزه دیگری باشد اما در حوزه کاری ام نباید تاثیرگذار باشد.

مدیر فرهنگی باید شناخت درستی از نیاز فرهنگی جامعه داشته باشد و بداند حاکمیت مثل یک پدر، مسئول همه نیازهای خانواده در جامعه استخاطرم هست در وزارت ارشاد اهالی موسیقی دائم از من می پرسیدند که چه موسیقی ای گوش می کنم درحالی که ممکن است من کمتر موسیقی گوش کنم و یا موسیقی سنتی دوست داشته باشم اما نباید در رفتار من به عنوان مدیر فرهنگی نسبت به اجرا و پخش موسیقی پاپ تاثیری داشته باشد چون باید نیاز جامعه را ببینیم.

*چقدر از نخبه های بیرون از رادیو استفاده می کنید و فضا برای چنین افرادی چقدر باز است؟

- برون سپاری در رادیو تاکنون تقریبا صفر بوده و فضای رادیو برای این منظور چندان باز نبوده است چون معمولا تولیدات به دست کارکنان صورت می گیرد. متاسفانه این فضا شکل گرفته و نوعی نگاه استخدام نیرو هم در رادیو حاکم شده است. ما هم به احترام همه مدیران گذشته و وضعیت معیشتی همکاران خود فعلا باید وضع موجود را حفظ کنیم.

در حال حاضر نیروی انسانی ما مازاد بر نیاز مجموعه است. ما اکنون در ۱۶ شبکه ملی ۳۰۰ گوینده و ۴۰۰ تهیه کننده داریم که نیاز ما نیست و در حدود سه هزار و ۳۰۰ نفر در رادیو مشغول به کار هستند.

بنای ما این است که تا پنج درصد از تولیدات خود را برون سپاری کنیم و یا حداقل ضوابطی را به کار گیریم که فرآیند برون سپاری انجام شود و امیدواریم روزنه ای برای تولید برنامه در طراز رادیو با استفاده از ظرفیت نخبگانی بیرون باز شود البته باید توجه داشت نیروی رادیوی ما متخصص است و کسی نمی تواند ادعا کند بیرون از رادیو لزوما اتفاق شگرفی رخ خواهد داد.

*با انتصاب شما به عنوان معاون صدای رسانه ملی مسایلی درباره نسبت فامیلی تان با رییس صداوسیما و تاثیرش بر این انتصاب مطرح شد. فکر می کنید با توجه به شرایط فعلی رادیو چقدر می توانید حداقل از این جایگاه برای رایزنی های بیشتر و به سود رادیو بهره بگیرید؟

- اگر بخواهم به این بحث به طور شخصی نگاه کنم باید بگویم کارنامه افراد باید دلیل پذیرش یک مسئولیت از جانب خودشان و حتی پیشنهاد آن مسئولیت باشد. اگر نقدی هم وجود دارد باید در همین چارچوب دیده شود. من فکر می کنم افکار عمومی و حتی بدنه رادیو به واسطه نجیب بودنشان و یا شرایط و کارنامه ای که داشتم، مرا به عنوان عضوی از این خانواده پذیرفت. من در این سال ها یک مدیر فرهنگی بودم. مدیر فرهنگی باید توان مدیریتی داشته باشد و فضای مورد نظر را بشناسد. من هم روی حساب خوش شانسی و لطف خدا می دانم که بدنه رادیو از روی محبت مرا پذیرفت. امروز هم فضای کار است و باید دید چگونه می توان مسایل و مشکلات را حل کرد.

ما هنوز این مشکل را داریم که دریافتی همکارانمان در شان آنها نیست که امیدواریم این مساله را هم حل کنیمما امروز خوشحال هستیم که می توانیم عنوان کنیم هیچ بدهی به همکاران خود نداریم که این مساله در چند سال گذشته بی سابقه بوده است. امسال هم برنامه ریزی ما این است که تمام سیستم را به گونه ای مدیریت کنیم که هر ماه پرونده مالی هر شبکه بسته شود و دریافتی ها تا پایان ماه صفر شود. ما هنوز این مشکل را داریم که دریافتی همکارانمان در شان آنها نیست که امیدواریم این مساله را هم حل کنیم.

در حوزه نیروی انسانی مشکلات زیادی داریم اما شخصا فکر می کنم آنچه که بیشتر همکاران ما را ناراحت می کند نگاه دسته دوم به اهالی رادیوست که کرامت آنها را زیر سوال می برد.

*از سمت تلویزیون؟

- از طرف هر سازمان و نهادی. همکار رادیویی ما در میان مردم و افکار عمومی و در میان همکاران خودش در سازمان نباید احساس کند که اولویت دوم را دارد و اگر هم زمانی چنین فضایی صورت گرفته بوده در حال اصلاح است.

*در این چند ماه تغییراتی در رادیو و برنامه ها بوجود آمد که در رسانه ها هم اطلاع رسانی شد آیا در برنامه های روتین رادیو رویکرد جدیدی برای ادامه و بقایشان داشته اید؟

- انتظاری وجود دارد که وقتی مدیریت تغییر می‌کند، اسامی جدیدی را نسبت به برنامه‌ها مطرح کنیم و با طرح اسامی جدید بگوییم برنامه تازه ای روی آنتن برده ایم اما من هیچ‌گاه این کار را انجام نمی‌دهم چون اخلاقاً درست نیست. گروهی توفیقات و پیشینه‌ای با یک برنامه دارند همچون رادیو که شناسنامه و پیشینه‌ای دارد و ما حق نداریم به دلیل اینکه چند روز به یک رسانه می‌آییم، اسم برنامه‌ها را تغییر دهیم و درحالی‌که عوامل یک برنامه همان افراد هستند، با یکسری پازل بازی کنیم اما رویکرد ما این است که وقتی برنامه‌ای شکل می‌گیرد، سطح آنها را ارتقا دهیم و برنامه هایی هم برای تقویت بخش نویسندگی در رادیو داریم.  

*بخش کارشناسی برنامه ها نیز با نقطه ضعف های فراوانی رو به روست و عمده این نقطه ضعف هم به این مساله برمی گردد که کارشناسان در شبکه ها و برنامه ها تکراری هستند و ما فقط نام چند کارشناس را در برنامه ها می شنویم؛ مشکلی که البته در تلویزیون هم وجود دارد.

- یکی از دلایلی که باعث شده من متقاضی این نشست ها باشم این است که ما از یک فضای مونولوگ به فضای دیالوگ برسیم، ما نباید فکر کنیم که یک سویه در اتاق دربسته می نشینیم و برای مردم حرف می زنیم. جالب است که تصویر ذهنی بعضی از افراد نسبت به رادیو این است که شخصی در اتاق تاریک و دربسته ای نشسته و متنی جلویش است که آن را می خواند. این نگاه به همین دلیل پیش آمده است که رادیو نتوانسته با مخاطب ارتباط لازم را برقرار کند.

من این نقد را قبول دارم که تعداد کارشناسان ما محدود است و دلیلش این است که هیچ سابقه ای برای کارشناسان نداریم. حضور کارشناسان وابسته به تهیه کننده برنامه ها بوده استرادیو از حیث ارایه مطلب، کانون توجه خود را روی ارایه پیام درست گذاشته است تا حرف اشتباهی بیان نکند. تهیه کنندگان با حساسیت نسبت به چنین رویکردی در مسایل روایی، حدیث، سلامتی، اخبار و... سراغ کارشناسان می روند و همین باعث شده است که دایره انتخاب سخنرانان و مهمانان محدود باشد. من این نقد را قبول دارم که تعداد کارشناسان ما محدود است و دلیلش این است که هیچ سابقه ای برای کارشناسان نداریم. حضور کارشناسان وابسته به تهیه کننده برنامه ها بوده است و تهیه کنندگان می توانند از هر کارشناسی مشروط به اینکه حراست و مراجع دیگر مشکلی نداشته باشند، دعوت کنند.

قطعا ما باید این دایره محدود را بشکنیم، اکنون هم پروژه ای با نام بانک کارشناسان در معاونت صدا کلید خورده است که همزمان با شکل گیری شوراهای تخصصی در معاونت صدا، کارشناسانی که می توانند در رادیو حضور داشته باشند احصا شده اند. برای هر یک از این کارشناسان فرم جداگانه ای در نظر گرفته شده که در آن سوابق، تالیفات، حوزه کاری تخصصی کارشناس و سابقه حضور آنها در رسانه جمع آوری می شود. نرم افزاری هم برای این کار نوشته شده است که با شکل گیری شوراهای تخصصی در رادیو این فرم ها به شورا می رود و شورا درباره کارشناسان اظهار نظر می کند.

به این ترتیب مشخص می شود که ما در چه حوزه هایی خلا داریم و باید کارشناسان آن حوزه را افزایش دهیم. این پروژه چند ماه است که آغاز و تا کنون تعداد قابل توجهی فرم آماده شده است. البته من بانک کارشناسان را یک پروژه یک ساله می بینم و تاکنون چندین بار در جلسه شورای مدیران این بحث و موانع و مسایل آن مطرح شده است و شما باید از ما در پایان سال مطالبه کنید که به کجا رسیده است.

*متاسفانه نوعی فضای کمیتی بر رسانه ها حاکم است و رادیو یا تلویزیون در آغاز هر فصل یا مناسبت جدید به آمار و ارقام اکتفا می کنند درحالیکه کیفیت برنامه ها اهمیت بیشتری دارد. برای مخاطب چه اهمیتی دارد که در رادیو چند هزار دقیقه برنامه ساخته می شود ولی برای آنها مهم است که چه محتوایی در اختیارشان قرار می گیرد. امید داریم که در دوره مدیریت شما بر رادیو این مشکل هم کم رنگ شود.

- من این را قبول دارم که هنوز فضای کمیتی را در رادیو داریم. یک مساله کلی وجود دارد که فضای آماری همیشه وجود داشته است و ما هم باید اطلاع رسانی کنیم که در مناسبتی نسبت به یک حوزه بی توجه نبوده ایم و برنامه سازی داشته ایم. از طرفی رادیو روزانه حدودا ۱۸ ساعت تولید دارد برخلاف تلویزیون که حدود ۴ تا ۵ ساعت تولیدی دارد و باقی آن تامینی است. من از مخالفان جدی کمیت گرایی هستم اما زمانیکه وارد رادیو شدم تعداد عناوین برنامه ها کم بود و اکنون بیشتر شده است چراکه ما مدت زمان برنامه ها را کوتاهتر کردیم. حوصله مخاطب ما طولانی نیست. ما در جدول برنامه های اردیبهشت حدود ۱۰۰۰ عنوان برنامه داریم درحالیکه این عناوین پیش از این حدود ۷۰۰ برنامه بود. حوصله مخاطب اجازه نمی دهد که ما یک برنامه ۱۲۰ دقیقه ای روی آنتن ببریم و در ازای آن ممکن است چهار برنامه نیم ساعتی دوست داشته باشد. حتی نمایش های رادیویی ما ۳۰ دقیقه ای است که حوصله مخاطب، مدت زمان رفت و آمد در مسیر و موارد دیگر به ما اجازه نمی دهد که نمایش های طولانی پخش کنیم. امروزه حتی مخاطب در شبکه های اجتماعی اگر پُستی بیشتر از چند خط داشته باشد مردم حوصله خواندنش را ندارند. ما باید با مخاطب حرکت کنیم و نمی توانیم به طور مثال به او بگوییم چرا یک کتاب را خط به خط نمی خواند.

در پایان این گفتگو می خواهم بگویم ما در مسیر خود در رادیو کاری خواهیم کرد که مردم تا پایان سال در طول روز بیشترین مصرفشان از طریق رادیو باشد و شب را هم که در منزل می توانند در کنار خانواده تلویزیون ببینند. این دو رسانه مثل دو بال رسانه ملی هستند و در کنار هم برای مردم نقش آفرینی می کنند.


mehrnews.com/news/4294033